Ging de gemeente in de fout bij drugslab?

De Hoge Raad buigt zich binnenkort over een zaak rond een integrale controle in Wijchen waarbij in 2022 een drugslab werd ontdekt. De zaak draait om de vraag of de gemeente haar controlebevoegdheden op de juiste manier heeft gebruikt, of dat deze eigenlijk bedoeld waren om strafrechtelijk onderzoek te doen.

Dat is belangrijk, omdat bewijs dat onrechtmatig is verkregen soms niet mag worden gebruikt. Volgens de advocaat generaal (AG) heeft de gemeente de regels niet overtreden toen zij samen met de politie controles uitvoerde in een straat waar signalen van ondermijning waren binnengekomen. De AG is de aanklager in hoger beroep, vergelijkbaar met de rol van een officier van justitie bij de rechtbank.

Op 18 januari 2022 voerde de gemeente Wijchen een zogenoemde integrale controle uit in een straat waar signalen van ondermijnende activiteiten waren binnengekomen. Bij zo’n controle werken verschillende partijen samen, zoals bouwtoezicht, de netbeheerder en de politie.

In totaal werden 8 adressen bezocht. Bij het laatste pand, een bedrijfsruimte van de verdachte aan de Cornelis Drebbelstraat, stond een zijdeur open. Toen aanbellen en kloppen geen reactie opleverden, ging de gemeentelijke toezichthouder naar binnen. Een politieagent liep direct achter hem aan.

Binnen troffen zij grote hoeveelheden ethanol en aceton aan, stoffen die vaak worden gebruikt bij de productie van drugs. Later werd ook de naastgelegen woning gecontroleerd, waar onder meer XTC-pillen, MDMA poeder en MDMA olie werden gevonden.

De rechtbank sprak de verdachte eerder vrij omdat de controle volgens haar niet goed was uitgevoerd. Het gerechtshof dacht daar anders over en veroordeelde de man tot 10 maanden cel.

De AG vindt dat de gemeente terecht handelde. Dat er werd samengewerkt met de politie, betekent volgens haar niet dat de controle eigenlijk een verkapt strafrechtelijk onderzoek was. Alleen als toezicht puur wordt gebruikt om strafbare feiten op te sporen, is er sprake van een fout — en dat was hier niet zo.

Wel erkent de AG dat een politieagent te vroeg met de toezichthouder mee naar binnen liep, maar dat had volgens haar geen invloed op het onderzoek.

De advocaat-generaal adviseert de Hoge Raad om de veroordeling in stand te laten, behalve de duur van de straf. Die moet iets omlaag omdat de behandeling in cassatie te lang heeft geduurd.

De Hoge Raad doet op dinsdag 7 juli uitspraak; dit geeft mogelijk richting aan hoe Wijchen en andere gemeenten in de regio controles mogen blijven uitvoeren.

(Bron: BijzonderStrafrecht)