Reactie op verontreiniging kunstgrasvelden met (autobanden)rubbergranulaat

25 okt 2017, 10:05 • Nieuws

Korreldossier

De fractie van Kernachtig Wijchen stelde onlangs vragen aan het college over het gevolg van o.a. het gebruik van rubber granulaat onder en rond de kunstgrasvelden. Dit zou ernstige verontreiniging veroorzaken. Rolf Harbers, namens de Vereniging Band en Milieu, geeft hieronder een reactie.

Lees ook " Kernachtig Wijchen: Mogelijke verontreiniging kunstgrasvelden met (autobanden)rubbergranulaat ".

" Enkele dagen geleden publiceerde u over de vragen van K8W in Wijcken over rubbergranulaat. Graag deel ik hierbij ook de reactie van de Vereniging Band en Milieu. Deze is ook verstuurd naar de vragensteller en de wethouder.

Helaas zijn er in de afgelopen dagen vragen gerezen over het onderwerp rubbergranulaat in kunstgrasvelden, wederom na een uitzending van het TV-programma Zembla. Graag wijzen wij u erop dat hetgeen tijdens de eerste twee uitzendingen van dit programma over dit onderwerp is bericht niet kon worden onderbouwd door feiten. Er bleek niets aan de hand. Ook nu weer worden naar onze mening meningen en suggesties als feiten gepresenteerd, wat een volstrekt onjuist beeld van de situatie creëert.

Drie belangrijke zaken worden verkeerd voorgesteld:

Er zouden hoge concentraties zink uit de rubberkorrels lekken. Dit is gewoonweg niet juist. In de periode 2007-2013 is het drainagewater van verschillende kunstgrasvelden met rubbergranulaat continu gemonitord op de aanwezigheid van zink. Er is in dit water minder zink aangetroffen dan in het regenwater dat op die velden viel. Het drainagewater bevatte 10 keer minder zink dan water dat in Nederland mag worden gebruikt voor de productie van drinkwater en 500 keer minder zink dan de WHO-norm voor drinkwater. Deze onderzoeksresultaten zijn bekend bij en gevalideerd door het RIVM en het ministerie van I&M. Net als de PAKs is het zink opgesloten in de matrixstructuur van het rubber en komt niet of nauwelijks vrij of wordt geadsorbeerd in de onderlaag van de velden.
De sporttechnische constructielaag van lava en zand of vergelijkbare bouwstoffen wordt door Zembla als bodem, grond/leefmilieu voorgesteld. Dit is een volstrekt verkeerde voorstelling van zaken. De laag is onderdeel van de constructie van het kunstgrasveld en fungeert als drainagelaag en tevens opvanglaag (‘adsorptielaag’) voor metalen zoals zink die in het drainagewater kunnen voorkomen. Het is juist de bedoeling dat de kleine hoeveelheden zink die zouden kunnen uitlogen in de constructielaag terecht komen. Daardoor komen ze niet in de grond onder de velden terecht of in het oppervlaktewater.
De adsorberende constructielaag van zand zou het zink niet opvangen omdat zink niet aan zand zou hechten. Dit is niet correct. Zink hecht wel degelijk aan het rivierzand, lava of vergelijkbare bouwstoffen die worden gebruikt in de veldconstructies. Het zink hecht in veel mindere mate aan duinzand of woestijnzand – maar deze soort zand wordt helemaal niet in deze constructies gebruikt. Zowel laboratoriumproeven als langjarige praktijkproeven hebben laten zien dat het rivierzand een groot adsorptievermogen heeft. Dat vermogen wordt uitgedrukt in een Kd-waarde (adsorptiecoëfficiënt). Die van rivierzand is hoger dan Kd=200 bij pH 6,5. Dit betekent dat het zink goed adsorbeert, zelfs bij licht zure condities, terwijl deze in de praktijk nauwelijks voorkomen.

Ook bij deze uitzending heeft Zembla alles op alles gezet om een beeld te creëren dat de rubberkorrels in een negatief daglicht zet. Er is sprake van zeer eenzijdige berichtgeving: tegenover 6 bronnen die betogen dat er iets mis is met de korrels, staat in de uitzending van Zembla slechts 1 bron die een ander verhaal vertelt. Zembla is ook deze keer niet op zoek gegaan naar de waarheid, en heeft vanuit een journalistieke tunnelvisie een onevenwichtige reportage gemaakt.

Het RIVM heeft aangekondigd onderzoek te doen naar de verspreiding van zink in de directe omgeving van de velden. Wij zien dit onderzoek dan ook, net als de vorige keer, met veel vertrouwen tegemoet. Het lijkt ons, met de ervaringen van de vorige afleveringen in het achterhoofd, verstandig om de uitkomsten van verder onderzoek af te wachten.

Tot slot nog dit: wat in deze discussie veelal onderbelicht blijft, is de circulaire milieuwaarde van rubbergranulaat. Zoals dagblad Trouw schreef: “Kunstgras is niet alleen goedkoper [dan natuurlijk gras] maar ook voor het milieu de betere optie, omdat het een circulair product is. Het wordt gemaakt van gerecyclede autobanden en kan na gebruik weer voor een ander doel ten nut gemaakt worden. Terwijl de echte grasmatten in grote voetbalarena's alleen gedijen als er dagelijks vele kilowatturen aan schijnwerperlicht op staan te branden.” Met het hergebruik van autobanden besparen we jaarlijks tonnen aan CO2-uitstoot en hoeven er geen andere grondstoffen aangewend te worden.

Meer weten? Lees dan ook bijgaand dossier. Daarin vindt u ook de verwijzingen naar de door ons genoemde onderzoeken.

Verder raad ik u aan om bijgaande video (twee minuten) met uitleg over zinkuitloging te bekijken: https://www.facebook.com/BANDenMILIEU/videos/810823662431337/

Stuit u in de praktijk op nieuwe vragen of zaken waarover u meer inzicht wenst of wilt u over onze informatie verder van gedachten wisselen, dan verneem ik dat graag.

Met vriendelijke groet, namens de Vereniging Band en Milieu,

Rolf Harbers"